Suyu Kurutmak İçin Ne Yapmalı? – Sorunun Köküne Dönmek
Suyu kurutmak için ne yapmalı? Bu, hem derin hem de yüzeysel olarak sorulması gereken bir soru. Hem doğanın dengesi hem de insanoğlunun hayatta kalabilme çabası açısından ciddiye alınması gereken bir konu. Ama, açıkça söyleyeyim, bu soruyu sormak bile aslında çok fazla şey anlatıyor. Çünkü suyu kurutmak demek, var olan ekosistemleri tahrip etmek, tüm dengeleri alt üst etmek ve aslında kendimizi de büyük bir felakete sürüklemek anlamına gelir. Şimdi, bu yazıyı yazarken ne kadar idealist olsam da, su krizini daha iyi anlayabilmek için biraz daha cesur bir bakış açısına ihtiyacımız var.
Ve işte bu yazının temel noktası: Su, bizim için hayatta kalma noktasında ne kadar önemliyse, onu kurutmak da o kadar tehlikeli bir oyun.
Su Krizi: Bir Gerçek, Bir Sorun
Dünya üzerindeki su kaynaklarının hızla tükenmesi, aslında yıllardır tartışılan ama bir türlü ciddi şekilde çözülmeyen bir konu. Kendisini bir şekilde çözüme kavuşturmuş gibi gören hükümetlerin “ağaç kesmeye devam edelim, su kaynaklarını delmeye devam edelim” yaklaşımını benimsemeleri, bize neyi anlatıyor? Çok basit: Su krizinin kökenine inmiyoruz, sorunun kaynağına gerçekten eğilmiyoruz. Herkes, devasa barajlar yapmayı, yeni su kaynakları keşfetmeyi falan konuşuyor. Ama kimse, suyun varlığını sürdürebilmesi için yapılması gerekenleri net bir şekilde tartışmıyor.
Su kurutmak için yapılacaklar listesinde en üst sırada aslında bunu anlamamız gerekiyor: Su krizini çözmek istiyorsak, önce suyu kurutma yoluna giden alışkanlıklarımızı değiştirmeliyiz. Eğer suyu har vurup harman savurmaya devam edersek, sadece daha fazla suyun azalmasını seyretmekle kalırız. “Su krizi” dediğimiz şeyin ne kadar gerçek bir tehdit olduğunu hala anlamayan insan sayısı gerçekten de az değil.
Su Kurutma Planı: Zayıf Yönler
Öncelikle, bu yazıyı yazarken içimi rahatlatan bir şey söylemek gerek: Su kurutma fikri, hiç de pratikte uygulanabilir bir çözüm değil. Yani, suyu bitirmek için yapılan girişimler genellikle “çözüm”den ziyade, “felakete” dönüyor. Barajlar, suyun belirli bir alanda toplanması amacıyla yapılıyor olabilir ama suyun çevreye ve ekosisteme etkisi göz ardı ediliyor. O barajlar, aslında doğal yaşamı yok edebilir. Sonuç olarak, doğru planlanmayan her su projeleri, ekosistem üzerinde ciddi tahribatlara yol açabilir.
Su kurutmak için yapılan diğer “yöntemler” de genellikle aynı şekilde etkisiz ve aslında tehlikeli. Göletler kurmak, yeraltı sularını aşırı derecede tüketmek, her türlü verimsiz sulama yöntemini yaygınlaştırmak… Tüm bunlar, ekosistemi yavaşça kurutmanın yolunu açan pratikler. Ve üzgünüm ama bu yöntemlerin hiçbirinin tam anlamıyla çevresel bir yararı yok.
Su Kurutma Planı: Güçlü Yönler
Tabii, bu yazıyı bir tek negatif bakış açısıyla yazmak da bana göre doğru değil. Su krizini gerçekten çözmek istiyorsak, çözümün güçlü bir yönü aslında suyu kurutmanın en başından itibaren yanlış bir kavram olarak algılanmasında yatıyor. Suyu kurutmak, insanın varlık alanında yapacağı en büyük hata olabilir. Peki ya gerçekten suyu yok etmeyi engellemek için neler yapılabilir? İşte güçlü yönler burada başlıyor:
1. Suyun verimli kullanılması: Her bireyin, her çiftçinin, her sanayicinin daha verimli su kullanması gerekiyor. Hani derler ya “suyu israf etme”, aslında bu basit ama önemli bir ilkedir. Suyu doğru kullanmak, evde bile birçok fark yaratabilir. Örneğin, evde bir musluğu açık bırakmak ya da tarlada aşırı sulama yapmak, gerçekten hem ekonomik hem de çevresel açıdan ciddi kayıplara yol açabilir. Bu noktada herkes üzerine düşeni yapmalı.
2. Sürekli eğitim ve farkındalık: İnsanlar suyun değerini anlamalı, suyun kaynaklarının tükenmeye başladığının farkına varmalı. Belki de sosyal medyada, devletin resmi kurumlarının yaptığı eğitici kampanyaların daha fazla etkin olmasını sağlamak bu konuda en hızlı çözüm olabilir. Ama tabii ki bunun bir başlangıç olması gerektiğini unutmamalı.
3. Daha sürdürülebilir projeler: Barajlardan bahsettik ama başka projelere de yönelmek mümkün. Mesela, suyun daha doğal yollardan korunması sağlanabilir. Göller, göletler ve sulama sistemlerinin doğru şekilde planlanması, bu tür projelere büyük bir destek olabilir. Ama tabii, bu tür projelerin yerel halkla beraber yapılması çok önemli. Çünkü her şey “bilimsel” olarak ne kadar doğru olursa olsun, toprağın ve bölgenin gerçekliğini göz ardı edemeyiz.
Sonuçta Ne Yapmalı?
Suyu kurutmak için ne yapmalı? Açıkça söylemek gerekirse, suyu kurutmak yerine onu korumayı düşünmek, ona değer vermeyi başarmak, en iyi çözüm yolu. Bu, sadece doğal yaşam için değil, aynı zamanda kendi geleceğimiz için de kritik bir adımdır. Bu konuda yapılacak her adımın, her projenin çevre bilinciyle, insan bilinciyle şekillenmesi gerektiğini savunuyorum.
Ama sonuçta, biz hala sürekli olarak “nasıl daha çok suyu yok edebiliriz” diye düşünmeye devam ediyorsak, o zaman bu yazı hiçbir anlam taşımaz. Soruyu bir kez daha sormak gerek: Su kurutmak için ne yapmalı? Bunu yapmadan önce, gerçekten neyi kaybettiğimizi anlamalıyız. Ve belki de suyun kuruması, aslında insanlık tarihindeki sonun başlangıcıdır.