Dava Dosyaları Kaç Yıl Saklanır? Felsefi Bir Mercek Bir mahkeme salonunda sessizce duran dava dosyalarını hayal edin. Her biri bir yaşamın, bir anlaşmazlığın veya toplumsal bir sorunun izini taşır. Raflarda bekleyen bu dosyalar, yalnızca hukuki belgeler değildir; aynı zamanda bir toplumun hafızasının, bireylerin hatırlama ve unutma süreçlerinin somut göstergesidir. Dava dosyaları kaç yıl saklanır, sorusu, görünürde bir yönetmelik meselesi gibi görünse de felsefi açıdan bakıldığında etik, epistemoloji ve ontoloji boyutlarını da kapsayan derin bir tartışmayı açar. İnsanlık olarak bilgiyi nasıl koruyor, hangi bilgileri kalıcı kılıyor ve hangilerini unutturuyoruz? Etik Perspektif Etik açıdan dava dosyalarının saklanma süresi, adaletin, bireysel hakların ve…

Bijuteri Kararma Yapar Mı? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Hayatın küçük ama etkileyici detayları beni her zaman meraklandırdı. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri anlamaya çalışırken, bir gün takı kutumu açtım ve eski bijuteri parçalarının kararmış olduğunu fark ettim. Basit bir estetik sorun gibi görünen bu durum, aslında gündelik yaşamımızın psikolojik yankılarını düşündürüyordu: neden bazı şeylere daha çok değer veririz, kararma gibi küçük değişiklikler bize nasıl hisler yaşatır ve bu hisler sosyal etkileşimlerimizi nasıl etkiler? İşte bu yazıda, “bijuteri kararma yapar mı?” sorusunu psikolojinin farklı boyutlarından ele alacağım. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algı, Dikkat ve Değer Yargıları Bilişsel psikoloji, insanların çevrelerindeki…

Erkin Koray Hangi Enstrümanı Çalıyor? Erkin Koray, Türkiye’nin en önemli rock sanatçılarından biri. Ama onun müziğini sadece dinleyerek değil, aynı zamanda enstrümanlarına da dikkat ederek anlamak mümkün. Bu yazıda, Erkin Koray’ın hangi enstrümanı çaldığını, müziğini nasıl şekillendirdiğini ve bu enstrümanın Türk rock müziği üzerindeki etkilerini ele alacağım. 27 yaşında, İstanbul’da yaşayan bir genç olarak, Erkin Koray’ın müziğine olan ilgim, aslında biraz tesadüf oldu. Belki de bir arkadaşımın evinde dinlediğimiz ‘Şeytan Azapta’ albümüyle başladı her şey. Müzik, bir şekilde insanlar arasında köprü kuruyor, bir bağlantı yaratıyor, tıpkı Erkin Koray’ın rock ve Türk müziğini harmanlayan tarzı gibi. Erkin Koray’ın Müzikal Yolculuğu Erkin…

ENIAC Kaç Kg? Bilgisayarın İlk Adımları ve Günümüz Teknolojisi Bugün bilgisayarları kullanmak o kadar sıradan hale geldi ki, onlarsız bir yaşam düşünmek bile zor. Her gün elimizde telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ya da masaüstü makinelerle vakit geçiriyoruz. Ancak bir zamanlar, bu cihazların temeli çok daha büyük, çok daha hantal bir makineye dayanıyordu. İşte o makinelerden biri, ENIAC. Ama ENIAC kaç kg? Bu devasa makinenin boyutları ve ağırlığı, ilk bilgisayarın ne kadar devrim niteliğinde olduğunu anlamamıza yardımcı olabilir. ENIAC: Bilgisayarın Doğuşu ENIAC, yani “Electronic Numerical Integrator and Computer”, 1940’ların sonlarına doğru ortaya çıktı. İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından, savaşın getirdiği yeni teknolojik…

Değerli Element Nedir? Bir Gündelik Hayat Perspektifiyle Bakış İstanbul’da yaşayan, gündüzleri ofiste çalışan, akşamları ise blog yazıp hayatına devam eden sıradan bir insan olarak, bazen aklıma takılan garip sorular olur. Geçen akşam, sıcak bir çay içerken düşündüm: “Değerli element nedir?” Kulağa pek bilimsel bir soru gibi gelebilir ama aslında hayatımızda değerli elementlerin ne kadar önemli bir rol oynadığını fark etmek hiç de zor değil. Bu yazımda, hem bu soruyu biraz derinlemesine inceleyeceğim hem de kendi günlük yaşantımdan örneklerle konuyu ele alacağım. Değerli Elementlerin Tanımı Değerli elementleri tanımlamak, aslında biraz da kültürel ve ekonomik bir bakış açısına dayanır. Genel anlamda, değerli…

Ateş Kelimesinin 2 Harfli Karşılığı Nedir? Ateş… Bu kelime, günlük yaşamımızda hem somut hem de soyut anlamlar taşıyor. Yakın tarihimizde, geleneksel Türk yemeklerinde “ateş altı” deyimini sıkça duyarsınız, belki ocağınızda pişen yemekleri düşünürken bile bu kelime aklınıza gelir. Ama bugün farklı bir soru soralım: Ateş kelimesinin 2 harfli karşılığı nedir? Evet, doğru okudunuz, bu yazıda o iki harfi derinlemesine sorguluyorum. Hem anlamını hem de bu iki harfli karşılığın, ateşe dair ne düşündüğümü ve nasıl hissettiğimi tartışacağım. Hazır mısınız? Ateşin 2 Harfli Karşılığı: “FE” Gelin bu soruya net bir yanıtla başlayalım. Ateş kelimesinin 2 harfli karşılığı nedir? Şüphesiz ki bu, “FE”…

Eylül ayında tatile nereye gidilir Türkiye? Eylül, yazın son demlerini yaşadığımız, hem deniz keyfi hem de doğa yürüyüşleri yapabileceğimiz, sıcaklıkların hafifçe azalmaya başladığı ama hala tatil yapmaya elverişli bir dönem. Çoğu kişi yaz tatilini bitirip iş hayatına dönse de, Eylül ayında bir tatil yapmak, hem sakinliği hem de daha makul fiyatlarıyla avantajlı olabilir. Öyle ki, tatilcilerin çoğu henüz okulların açılmadığı, havaların da sıcak ama boğucu olmadığı bu dönemi kaçırmak istemiyor. Ben de Ankara’da yaşayan bir ekonomist olarak, hem verilerle hem de kişisel deneyimlerimle Eylül ayında nereye gidileceği hakkında kafamda bir sürü fikir oluşuyor. Hem istatistiksel veriler hem de insan hikâyeleriyle…

Ehliyeti Kısıtlayan Durumlar Nelerdir? Ehliyet, bir insanın güvenli bir şekilde motorlu taşıtları kullanabilmesi için alması gereken bir belge. Ancak, ehliyetin sadece bir “hak” değil, aynı zamanda sorumluluk taşıyan bir şey olduğunu unutmamak gerek. Ehliyeti kısıtlayan durumlar, hem hukuki hem de insani açıdan birçok farklı faktörle şekillenir. İçimdeki mühendis, bilimsel bir bakış açısıyla, “Bu faktörleri sıralarken mantıklı bir çerçeve oluşturmalıyız, her şeyin bir ölçülebilir parametreye dayanması gerek,” derken; içimdeki insan tarafı, “Ama bu meselelerin bir insan hayatıyla doğrudan ilişkisi var; duyguları ve toplumsal sorumlulukları göz ardı etmemeliyiz,” diye düşünüyor. Ehliyeti kısıtlayan durumları iki ana kategoriye ayırabiliriz: fiziksel ve psikolojik engeller. Bu…

Solcu Hangi Parti Türkiye? Güncel Siyasette “Solculuk”u Anlamak Üniversite kantininde beklerken “Solcu olup bir parti varsa o hangisi?” diye soran bir genç sesi duydunuz mu hiç? Ya da emekli bir amcanın “Ben hep eşitlikten, adaletten yanayım, o yüzden solcuyum—ama hangi parti bana bunu sunuyor?” diye düşündüğünü? Bu soru basit bir isim sormaktan çok daha derin bir mesele: kimlik, değerler ve siyasal aidiyetin kesiştiği yerde bir bakış açısı arar. Türkiye’de “solcu hangi parti Türkiye?” sorusunu yanıtlamak, sol düşüncenin tarihsel köküne, ideolojik çeşitliliğine ve güncel pratiğe bakmayı gerektirir. Okurken kendi siyasi algınızı da sorgulayacağınız bu yazıda, solculuğun tarihsel serüveni ve Türkiye’deki aktörleri…

Sibernetik Güdümbilim: Karmaşık Sistemlerin İç Sesini Anlamak Sabah kahvemi yudumlarken kendime sorduğum bir soru vardı: “Acaba bir sistem kendi kendini nasıl yönetiyor?” Basit bir çamaşır makinesi bile bir tür iç denetim ve geri besleme mekanizması barındırırken, insan toplumları ve ekonomik sistemler çok daha karmaşık “güdümbilim” süreçlerine sahip değil mi? İşte bu sorunun peşinden gitmek, Sibernetik Güdümbilim ne demek? kritik kavramları anlamak demek. Bugün, geçmişten günümüze bu disiplinin tarihsel köklerini, felsefi tartışmalarını ve güncel uygulamalarını derinlemesine inceleyeceğiz. Sibernetik ve Güdümbilimin Tarihsel Kökenleri Sibernetik, 1940’larda Norbert Wiener tarafından ortaya atılan ve “kontrol ve iletişim” kavramlarını hem biyolojik hem mekanik sistemlerde inceleyen bir…