İsim Denklik Belgesini Kim Verir?
Geçen hafta bir arkadaşım, üniversitede aldıkları yeni diplomayı almak için bazı belgelerle başvururken, “İsim denklik belgesini kim verir?” diye sormuştu. O an, aklımda bir sürü soru belirdi. Hani bazı bürokratik işlemler vardır ya, her adımda “Hadi bakalım, bu da mı böyle?” dersiniz ya… İşte o an, yine öyle bir durumdu. Kimseyi suçlayamam, çünkü bu belgeleri alırken yaşanan karmaşa gerçekten de kafa karıştırıcı olabiliyor. Neyse ki ben biraz araştırdım, hem de içinde bolca veri olan bir araştırma.
İsim Denklik Belgesi Ne İşe Yarar?
Öncelikle şunu netleştirelim: İsim denklik belgesi, kişinin yurt dışında aldığı bir diploma ya da eğitim belgesinin, Türkiye’deki karşılığıyla eşdeğer olduğunu gösteren bir belge. Yani, diyelim ki bir arkadaşınız Almanya’da eğitim aldı ve orada bir diplomaya sahip. Eğer bu diplomanın Türkiye’deki karşılığını öğrenmek istiyorsa, bu belge gerekecek. Hani diyoruz ya, “Tatilcisin ama Türkiye’de iş yapmaya kalkınca burası başka bir dünya.” İşte, diplomanız da o dünyada sizi tanıyacak olan bir anahtar gibi. Yurt dışında aldığınız bir diplomanın Türkiye’de geçerli olabilmesi için bu belge şart.
İsim Denklik Belgesini Kim Verir? TCDD mi, Milli Eğitim Bakanlığı mı?
Şimdi gelelim asıl soruya: “İsim denklik belgesini kim verir?” O kadar basit bir soru gibi görünse de, işin içine girince işler karışabiliyor. Genelde bu belgeyi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) veriyor. YÖK, yurt dışında alınan eğitimlerin Türkiye’deki denkliğiyle ilgileniyor ve gerekli incelemeleri yaparak, isim denklik belgesini veriyor. Yani, bir anlamda YÖK, her diplomayı tanımıyor. Yurt dışında alacağınız diplomanın, Türkiye’deki eğitim sistemine uygun olup olmadığına bakıyorlar. Bir nevi diplomaların “yabancı kimlik tespiti” diyebiliriz.
Tabii burada, bazen işler biraz daha karmaşık hale gelebiliyor. Çünkü her üniversite ve her bölüm için bu denklik işlemleri farklı olabiliyor. Hatta kimi zaman, diploma denkliği alınması için belirli bir sınav ya da ek eğitim süreci de gerekebiliyor. Mesela benim bir arkadaşım, yurt dışında ekonomi okumuştu ama Türkiye’de çalışabilmesi için ek bir sınavı geçmesi gerekti. Hani, “Hadi bakalım, bu da sana iyi bir ders olsun” dediğiniz anlar vardır ya, işte o tarz bir durum. Ama çoğu zaman YÖK, eğitim aldığınız ülke ile Türkiye arasında bir kıyaslama yaparak sizi onaylıyor.
İsim Denklik Belgesi Almak Ne Kadar Zor?
Şimdi, YÖK’ün verdiği isim denklik belgesini almak, her zaman bir orman yürüyüşüne dönmüyor. Ancak, sistemin yavaşlığını ve bazen bürokratik engelleri göz önünde bulundurursak, “bu kadar basit mi?” sorusunu da sormadan edemiyorsunuz. Bir arkadaşım, Almanya’dan aldığı diplomasını denklik için başvurmuştu. Dediğine göre, başvurusu onaylandığında YÖK’ten olumlu bir dönüş almak neredeyse 3 ay sürmüş. Bu süreçte, insan gerçekten sabrını test etmek zorunda kalıyor.
Yine de, bu kadar süre beklemeyi göze alıyorsanız, süreç gayet düzenli ilerliyor. Örneğin, YÖK’ün web sitesinde, hangi belgelerin gerekli olduğu, başvuruların nasıl yapılacağına dair ayrıntılı açıklamalar yer alıyor. Yani, işin püf noktası biraz da hazırlıkta yatıyor. Eğer belgeleriniz eksiksizse, süreci çok daha rahat atlatabilirsiniz.
İsim Denklik Belgesi Almanın Önemli Noktaları
Burada önemli olan bir diğer konu da, başvuru yapmadan önce belgelerinizi doğru şekilde hazırlamaktır. Çünkü YÖK, size bu belgeyi verirken belirli kriterlere bakıyor. Mesela, yurt dışında aldığınız eğitimin denkliğini sağlamak için, diplomanızın aslı ve çevirisinin yanı sıra, transcript (ders dökümü) ve bazı üniversiteler için eğitim müfredatınızın da çevirisini talep edebilirler. Hatta bir arkadaşım, Almanya’da aldığı diplomayı onaylatabilmek için bir süre kadar dil sertifikası da getirmek zorunda kalmıştı. Gördüğünüz gibi, her şey baştan sona verileri doğru şekilde sunmakla ilgili.
İsim Denklik Belgesinin Geleceği
İlerleyen yıllarda bu süreçlerin daha kolay ve dijital hale gelmesini beklemek hiç de uzak bir hayal değil. Özellikle uluslararası eğitim ve iş gücü hareketliliği arttıkça, bu tür belgelerin doğrulanma ve onaylanma süreçleri de hızlanabilir. Hatta belki de günün birinde, isim denklik belgesi almak için fiziksel evraklarla uğraşmak yerine, dijital ortamda sadece birkaç tıklama ile tüm işlemler halledilebilir. Hadi, belki biraz fazla iyimser oldum ama bu konuda teknolojinin de büyük bir rol oynayacağı kesin.
Sonuçta, isim denklik belgesini kim verir sorusu, aslında biraz da bizim eğitim sistemimiz ve bürokratik yapılarımızın ne kadar gelişmiş olduğuyla ilgili bir soru. Ama kesin olan bir şey var: YÖK, bu belgeleri veren ana kurum olarak karşımıza çıkıyor. Eğer yurt dışında eğitim aldıysanız ve Türkiye’de bu eğitiminizi geçerli kılmak istiyorsanız, doğru belgelerle başvurunuzu yapmanız gerektiğini unutmayın.